Het Hof van Cassatie oordeelde op 7 december 2023 dat de verlengde aanslagtermijn (artikel 354, tweede lid WIB 1992) ook kan gelden zonder dat het ‘bedrieglijk opzet of oogmerk om te schaden’ van fiscale aard is. In dit artikel bekijken we de feiten en de implicaties voor bedrijven.

Toch onderworpen aan de Belgische vennootschapsbelasting?

In de zaak die leidde tot het arrest van 7 december 2023 stond een Luxemburgse vennootschap centraal. Deze vennootschap exploiteerde binnenschepen en huurde deze van een Belgische onderneming, die ook als bevrachter fungeerde. Tijdens een fiscale controle bij de Belgische eigenaar-bevrachter in 2010 oordeelde de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) dat de Luxemburgse vennootschap feitelijk als een Belgische entiteit moest worden beschouwd en daardoor onderworpen was aan de Belgische vennootschapsbelasting.

De BBI betichtte de vennootschap van bedrieglijk opzet, omdat ze naar buiten toe als Luxemburgse onderneming opereerde, terwijl ze eigenlijk in België gevestigd was. Hierdoor zou ze de Belgische vennootschapsbelasting ontduiken en zich onttrekken aan de wettelijke verplichtingen als werkgever van het varend personeel. Dit leidde in 2012 tot een reeks aanslagen in de Belgische vennootschapsbelasting voor de aanslagjaren 2007 tot en met 2011. De lonen die de Luxemburgse vennootschap aan haar personeel betaalde, werden hierbij onderworpen aan de afzonderlijke aanslag geheime commissielonen omdat de vereiste fiscale fiches en samenvattende opgaven ontbraken.

Een schending van de sociale zekerheid

De Luxemburgse vennootschap diende een bezwaarschrift in, maar dat werd directoriaal afgewezen, dus stapte ze naar de rechtbank van eerste aanleg, waar ze gelijk kreeg. De rechtbank oordeelde dat er geen bewijs was van frauduleuze intenties vanuit de vennootschap. De BBI beweerde niet dat winsten onterecht buiten de vennootschapsbelasting werden gehouden, maar belastte enkel de lonen van het varend personeel als een geheim commissieloon. Daarnaast kon niet worden aangetoond dat de vennootschap bewust de Belgische sociale zekerheid ondermijnde.

Het hof van beroep in Antwerpen bevestigde dit vonnis. Volgens het hof moet het bedrieglijk opzet, zoals bedoeld in artikel 354, tweede lid WIB 1992, specifiek betrekking hebben op de fiscale wetgeving en kan dat niet worden afgeleid uit inbreuken van het gemeen recht. Een schending van de sociale zekerheid is volgens het hof onvoldoende om de aanslagtermijn te verlengen.

De Belgische Staat ging hiertegen in cassatie.

Ruimer dan belastingontduiking

Het Hof van Cassatie oordeelde dat het bedrieglijk opzet of oogmerk om te schaden in artikel 354, tweede lid WIB 1992, niet per se fiscaal van aard moet zijn. Voor de verlenging van de aanslagtermijn kan een inbreuk op een fiscaal voorschrift ook voortkomen uit een ander bedrieglijk opzet dan belastingontduiking.

Het Hof benadrukte het onderscheid tussen het materiële en morele element van een overtreding. Het materiële aspect vereist weliswaar een schending van de fiscale wetgeving, maar het morele element kan breder worden geïnterpreteerd en hoeft niet fiscaal te zijn.

In dit kader verwees het Hof naar de definitie van ‘bedrieglijk opzet’ als de bedoeling om zichzelf of een ander een onrechtmatig voordeel te verschaffen. ‘Oogmerk om te schaden’ houdt in dat men bewust schade wil berokkenen, ook als de belastingplichtige zelf geen voordeel behaalt. Beide kunnen voortvloeien uit andere intenties dan belastingontduiking.

Implicaties voor belastingplichtige en fiscaal adviseur

Deze uitspraak heeft belangrijke implicaties voor iedere belastingplichtige en zijn fiscaal adviseur. Het betekent dat de belastingadministratie een bredere basis heeft om de verlengde aanslagtermijn toe te passen. Bedrieglijk opzet kan voortaan ook andere dan puur fiscale overtredingen omvatten, zoals bijvoorbeeld inbreuken op de sociale zekerheidswetgeving.

Het inschakelen van een ervaren fiscaal adviseur kan hierbij een wezenlijk verschil maken. Ons team van gespecialiseerde advocaten staat u en uw bedrijf graag bij in haar confrontaties met de belastingadministratie, en dit vanaf de eerste onderzoekshandeling. Neem gerust contact op met Frank Vandewalle (Dit E-mail adres wordt beschermd tegen spambots. U moet JavaScript geactiveerd hebben om het te kunnen zien.), Joke Brabants (Dit E-mail adres wordt beschermd tegen spambots. U moet JavaScript geactiveerd hebben om het te kunnen zien.) of Sylvie Wasteels (Dit E-mail adres wordt beschermd tegen spambots. U moet JavaScript geactiveerd hebben om het te kunnen zien.).